Türk Dili I
Sosyal Bilimler Meslek YüksekokuluBüro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı
- Kodu
- TDİ101
- Yarıyılı
- 2026-2027 Güz Yarıyılı
- Teorik
- 2
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 2
- AKTS
- 2
- Dersin türü
- YÖK
- Düzeyi
- Ön Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Beşeri, iletişim ve yönetim beceri dersleri
- Ön koşul (tavsiye)
- Çok iyi düzeyde Türkçe bilmek.
- Dersi veren
- Öğr. Gör. Dr. SİBEL ERCAN
Dersin amacı
Yüksek öğrenimini tamamlamış olan her gence, sözlü ve yazılı olarak duygu ve düşüncelerini doğru ve etkili olarak ifade edebilme bilgi ve becerisi kazandırmak; ana dilinin yapı ve işleyiş özelliklerini gereğince kavratabilmek; dil- düşünce bağlantısı açısından, yazılı ve sözlü ifade vasıtası olarak, Türkçeyi doğru ve güzel kullanabilme yeteneği kazandırabilmek; öğretimde birleştirici bir dili etkin kılmak ve ana dili şuuruna sahip gençler yetiştirmektir.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Türkçenin kurallarını iyi bilir ve anadilini etkili kullanır.
- ÖÇ-2Bilimsel ve öznel konularda, yazılı ve sözlü olarak kendini ifade eder ve ifade edilen görüşleri karşılaştırır.
- ÖÇ-3Yazılı ve sözlü iletişim kurallarını bilir ve doğru uygular
- ÖÇ-4Türkçeyi diğer dillerden ayıran özellikleri bilir ve diğer dilleri daha rahat öğrenir
Dersin içeriği
Bu ders, Türk dilinin kökeni, genel yapısı ve işlevi hakkında bilgi verir. Derste; fonetik, morfoloji, sözdizimi, anlambilim ve ayrıca yazım, noktalama işaretleri, isimler, zamirler, sıfatlar, zarflar, fiiller ve haber kipleri, özne-fiil ilişkisi gibi bir dizi daha özel dilbilimsel ve gramer konularına odaklanılır. Bu yönlere yaklaşım, yeterli metinsel ve bağlamsal referans araçları sağlayarak öğrencilerin temel okuma, konuşma, yazma ve dinleme becerileri, geliştirme birincil amacı ile dilbilgisinin entegre ve genişletilmiş kullanımıyla zenginleştirilmiştir.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Dilin Tanımı, Dil Türleri, Dilin Özellikleri, Dil-Düşünce-Duygu Bağlantısı, Dilin Kaynağı, Dil Türeyiş Teorileri, Köken ve Yapı Bakımından Diller, Türkçenin Sınıflandırılması. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 1-18. |
| 2 | Dil ve Kültür İlişkisi, Kültürün Tanımı, Dil, Kültür ve Toplum, Kültür ve Sanat. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 18-28. |
| 3 | Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri, Türkçenin Yaşı, Türkçede Kullanılan Alfabeler, Türkçe Üzerine Çalışmalar. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 32-56. |
| 4 | Ses Bilgisi. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 62-88. |
| 5 | Biçim Bilgisi. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 94-103. |
| 6 | Yapı Bilgisi: Sözcük Yapımı, Sözcük Türetme Yolları, Adlandırma, Sözcüklerin Sınıflandırılması. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 107-115. |
| 7 | Türkçenin Ekleri: Yapım Ekleri (İsimden İsim Yapma Ekleri, İsimden Fiil Yapma Ekleri, Fiilden İsim Yapma Ekleri, Fiilden Fiil Yapma Ekleri), Çekim Ekleri, Fiilimsiler. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 97-107. |
| 8 | ARA SINAV | Türk Dili I Ara Sınavı, diğer bölümlerle ortak şekilde, aynı gün ve saatte şekilde dersliklerde yapılır. Ara Sınav, 20 soruluk testlerden oluşur. |
| 9 | Söz Dizimi (Cümle Bilgisi). | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 131-149. |
| 10 | Türkçenin Söz Varlığı I. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 158-166. |
| 11 | Türkçenin Söz Varlığı II. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 167-181. |
| 12 | Türk Dilinin Diğer Dillerle Etkileşimi I. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 188-193. |
| 13 | Türk Dilinin Diğer Dillerle Etkileşimi II. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 193-206. |
| 14 | Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar: Dilin Sorunu Kimin Sorunu? Sözcük ve Terim Türetme, Bilim Dili Türkçe, Dilin İşlevleri, İletişim ve Dil, Küresel Etkileşim, Kitle İletişim Araçlarında Türkçenin Kullanımı, Sosyal Medyada Türkçenin Kullanımı. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 208-214. Erkman, F. (2007). Dile Genel Bir Bakış. İstanbul: Multilingual. s. 31-40. |
| 15 | Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar: Sözlü Anlatım Bozuklukları, Yazım Yanlışları, Düzeltme İşareti Eksikliği, Kesme İşareti Eksikliği veya Yanlış Kullanımı, “ki” Bağlacının Yazımı, “de, da” Bağlacının Yazımı, Soru Ekinin Yazımı, Sözcüklerin ve Deyimlerin Yanlış Anlamda Kullanılmaları. | Hepçilingirler, F. (2005). Türkçe Dilbilgisi. İstanbul: Remzi. s. 140-166, 211-223. |
| 16 | YARIYIL SONU SINAVI | Türk Dili I Yarıyıl Sonu Sınavı, diğer bölümlerle ortak şekilde, aynı gün ve saatte şekilde dersliklerde yapılır. Yarıyıl Sonu Sınavı, 20 soruluk testlerden oluşur. |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay.
Aksan, D. (1998). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: TDK Yay.
Alpay, N. (2004). Dilimiz, Dillerimiz. İstanbul: Metis.
Alpay, N. (2004). Türkçe Sorunları Kılavuzu. İstanbul: Metis.
Çotuksöken, Y. (2011). Uygulamalı Türk Dili. İstanbul: Papatya.
Erkman, F. (2007). Dile Genel Bir Bakış. İstanbul: Multilingual.
Hepçilingirler, F. (2005). Türkçe Dilbilgisi. İstanbul: Remzi. - Diğer kaynaklar
- Akdoğan, Yaşar. Türk Dili ve Yazılı-Sözlü Anlatım Bilgisi. İstanbul: Beşir Kitabevi.
Aydoğan, F. (2011). Küresel Medya. İstanbul: Beta.
Banguoğlu, T. (2011). Türkçenin Grameri. Ankara: TDK.
Demircan, Ö. (2000). İletişim ve Dil Devrimi. İstanbul: Yaylım.
Ergin, M. (2004). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak.
Güncel Türkçe Sözlük. TDK. https://sozluk.gov.tr/
Korkmaz, Z. (1974). Cumhuriyet Döneminde Türk Dili. Ankara: Ankara Üniversitesi DTCF Yay.
Korat, G. (2008). Dil, Edebiyat ve İletişim. İstanbul: İletişim.
Laughey, D. (2010). Yeni Meyda (ss. 157-168). Medya Çalışmaları. İstanbul: Kalkedon. Oskay, Ü. (2013). “Yıkanmak İstemeyen Çocuklar” Olalım. İstanbul: YKY. Özkan, M. (2005). Türk Dilinin Gelişme Alanları ve Eski Anadolu Türkçesi. İstanbul: Filiz Kitabevi.
Özyetgin, M. (2006). “Tarihten Bugüne Türk Dili Alanı”, Çukurova Üniversitesi Makale Bilgi Sistemi, Adana.
*Özyetgin, M. (2006). “Tarihten Bugüne Türk Dili Alanı”, Çukurova Üniversitesi Makale Bilgi Sistemi, Adana.
*Türk Dili dersiyle ilgili diğer kaynaklar. - Dokümanlar
- ALMS´deki e-ders paketleri. Gerektiğinde sisteme ek dokümanlar yüklenmektedir.
- Ödevler
- Bu ders kapsamında yazılı ödev verilmemektedir. Haftalık okuma parçalarının okunması talep edilmektedir.
- Sınavlar
- Türk Dili I dersinin sınavları okulda çapında Uzem tarafından saptanan günlerde ve saatlerde eşzamanlı yapılır. Ara Sınav (%30), Yıl Sonu Sınavı (%70) değerindedir. Sınavlar test olup 20 sorudan oluşur. Dersler, uzaktan eğitim şeklinde ALMS sisteminde birleştirilmiş sanal sınıflarda işlenirken sınavlar dersliklerde yüz yüze gerçekleştirilir. Bölümde ortak olarak hazırlanmış olan ders materyalleri ALMS’deki e-ders paketlerinde mevcuttur. Bunun dışında dönem boyunca ek dokümanlar sisteme yüklenebilir. Bu ders kapsamında sınavlar dışında, ödev ve sunum gibi değerlendirme yöntemleri kullanılmaz.
Değerlendirme
- Arasınav 1 %30
- Dönem Sonu Sınavı %70
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1Bağlı bulunduğu yöneticinin gereksinim duyduğu her türlü iletişim kanallarının organize edilmesini sağlamak ve bu noktada bilişim teknolojisi araçlarını etkin bir şekilde kullanabilme
- PÇ-2Bilgisayar ortamında klavye ile on parmak seri yazı yazabilme alışkanlığı kazandırabilme, uygulamada her türlü iş yazışmaları ve örnekleri üzerinde kullanım becerisini geliştirme
- PÇ-3Bir kurumun iletişim süreci içerisinde toplantı organizasyonlarının yürütülmesi ve koordinasyonunda yetkinlik kazandırma, yönetsel anlamda gereksinim duyulabilecek her türlü malzeme gereksinmelerini tedarik etme konusunda beceriler kazandırma
- PÇ-4Büro ortamında kullanılan büro malzemelerini tanıma, kullanma ve satın alma bilgisine sahip olma
- PÇ-5Elektronik ortamda kendisinden talep edilen her türlü rapor, grafik, sunu, hesap tablolama işlemlerine ilişkin temel becerilerin kazandırılması
- PÇ-6Kamu kesimi ve özel kesimin gereksinim duyduğu profesyonel sekreterlik hizmetlerinin yürütülmesini sağlayacak bilgi birikimi sağlamak
- PÇ-7Kurumu temsil etme ve diğer çalışanları örnek olabilme adına resmi ortamlarda protokol bilgisini kazanma ve mesleki etiğin gerektirdiği sorumluluklar konusunda bilinçlenme
- PÇ-8Mesleği yürütecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahip olmak
- PÇ-9Temel bilgisayar kullanımı ve sekreterya hizmetlerinin gerektirdiği teknolojiyi etkin kullanabilme
- PÇ-10Yenilikleri izleyebilme ve değişen koşullara adapte olabilme
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | |
|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 3 | 3 | 3 | 2 |
| PÇ-2 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| PÇ-3 | 3 | 2 | 3 | 1 |
| PÇ-4 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-5 | 3 | 2 | 3 | 1 |
| PÇ-6 | 2 | 2 | 2 | 1 |
| PÇ-7 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-8 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-9 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-10 | 3 | 2 | 3 | 3 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Sunum / Seminer Hazırlama | 1 | 10 | 10 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 10 | 1 | 10 |
| Toplam iş yükü | 72 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 2 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 2 | ||