Türk Dili I
Sosyal Bilimler Meslek YüksekokuluSosyal Hizmetler
- Kodu
- TDİ101
- Yarıyılı
- 2026-2027 Güz Yarıyılı
- Teorik
- 2
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 2
- AKTS
- 2
- Dersin türü
- YÖK
- Düzeyi
- Ön Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Beşeri, iletişim ve yönetim beceri dersleri
- Ön koşul (tavsiye)
- Çok iyi düzeyde Türkçe bilmek.
- Dersi veren
- Öğr. Gör. Dr. SİBEL ERCAN
Dersin amacı
Yüksek öğrenimini tamamlamış olan her gence, sözlü ve yazılı olarak duygu ve düşüncelerini doğru ve etkili olarak ifade edebilme bilgi ve becerisi kazandırmak; ana dilinin yapı ve işleyiş özelliklerini gereğince kavratabilmek; dil- düşünce bağlantısı açısından, yazılı ve sözlü ifade vasıtası olarak, Türkçeyi doğru ve güzel kullanabilme yeteneği kazandırabilmek; öğretimde birleştirici bir dili etkin kılmak ve ana dili şuuruna sahip gençler yetiştirmektir.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Türkçenin kurallarını iyi bilir ve anadilini etkili kullanır.
- ÖÇ-2Bilimsel ve öznel konularda, yazılı ve sözlü olarak kendini ifade eder ve ifade edilen görüşleri karşılaştırır.
- ÖÇ-3Yazılı ve sözlü iletişim kurallarını bilir ve doğru uygular
- ÖÇ-4Türkçeyi diğer dillerden ayıran özellikleri bilir ve diğer dilleri daha rahat öğrenir
Dersin içeriği
Bu ders, Türk dilinin kökeni, genel yapısı ve işlevi hakkında bilgi verir. Derste; fonetik, morfoloji, sözdizimi, anlambilim ve ayrıca yazım, noktalama işaretleri, isimler, zamirler, sıfatlar, zarflar, fiiller ve haber kipleri, özne-fiil ilişkisi gibi bir dizi daha özel dilbilimsel ve gramer konularına odaklanılır. Bu yönlere yaklaşım, yeterli metinsel ve bağlamsal referans araçları sağlayarak öğrencilerin temel okuma, konuşma, yazma ve dinleme becerileri, geliştirme birincil amacı ile dilbilgisinin entegre ve genişletilmiş kullanımıyla zenginleştirilmiştir.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Dilin Tanımı, Dil Türleri, Dilin Özellikleri, Dil-Düşünce-Duygu Bağlantısı, Dilin Kaynağı, Dil Türeyiş Teorileri, Köken ve Yapı Bakımından Diller, Türkçenin Sınıflandırılması. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 1-18. |
| 2 | Dil ve Kültür İlişkisi, Kültürün Tanımı, Dil, Kültür ve Toplum, Kültür ve Sanat. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 18-28. |
| 3 | Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri, Türkçenin Yaşı, Türkçede Kullanılan Alfabeler, Türkçe Üzerine Çalışmalar. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 32-56. |
| 4 | Ses Bilgisi. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 62-88. |
| 5 | Biçim Bilgisi. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 94-103. |
| 6 | Yapı Bilgisi: Sözcük Yapımı, Sözcük Türetme Yolları, Adlandırma, Sözcüklerin Sınıflandırılması. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 107-115. |
| 7 | Türkçenin Ekleri: Yapım Ekleri (İsimden İsim Yapma Ekleri, İsimden Fiil Yapma Ekleri, Fiilden İsim Yapma Ekleri, Fiilden Fiil Yapma Ekleri), Çekim Ekleri, Fiilimsiler. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 97-107. |
| 8 | ARA SINAV | Türk Dili I Ara Sınavı, diğer bölümlerle ortak şekilde, aynı gün ve saatte şekilde dersliklerde yapılır. Ara Sınav, 20 soruluk testlerden oluşur. |
| 9 | Söz Dizimi (Cümle Bilgisi). | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 131-149. |
| 10 | Türkçenin Söz Varlığı I. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 158-166. |
| 11 | Türkçenin Söz Varlığı II. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 167-181. |
| 12 | Türk Dilinin Diğer Dillerle Etkileşimi I. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 188-193. |
| 13 | Türk Dilinin Diğer Dillerle Etkileşimi II. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 193-206. |
| 14 | Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar: Dilin Sorunu Kimin Sorunu? Sözcük ve Terim Türetme, Bilim Dili Türkçe, Dilin İşlevleri, İletişim ve Dil, Küresel Etkileşim, Kitle İletişim Araçlarında Türkçenin Kullanımı, Sosyal Medyada Türkçenin Kullanımı. | Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay. s. 208-214. Erkman, F. (2007). Dile Genel Bir Bakış. İstanbul: Multilingual. s. 31-40. |
| 15 | Türk Dilinin Karşı Karşıya Bulunduğu Sorunlar: Sözlü Anlatım Bozuklukları, Yazım Yanlışları, Düzeltme İşareti Eksikliği, Kesme İşareti Eksikliği veya Yanlış Kullanımı, “ki” Bağlacının Yazımı, “de, da” Bağlacının Yazımı, Soru Ekinin Yazımı, Sözcüklerin ve Deyimlerin Yanlış Anlamda Kullanılmaları. | Hepçilingirler, F. (2005). Türkçe Dilbilgisi. İstanbul: Remzi. s. 140-166, 211-223. |
| 16 | YARIYIL SONU SINAVI | Türk Dili I Yarıyıl Sonu Sınavı, diğer bölümlerle ortak şekilde, aynı gün ve saatte şekilde dersliklerde yapılır. Yarıyıl Sonu Sınavı, 20 soruluk testlerden oluşur. |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- Akalın, H. ve ark. (2012). Türk Dili I. (Ed. M. Macit ve S. Cavkaytar). Eskişehir: Anadolu Üni. Açıköğr. Fak. Yay.
Aksan, D. (1998). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: TDK Yay.
Alpay, N. (2004). Dilimiz, Dillerimiz. İstanbul: Metis.
Alpay, N. (2004). Türkçe Sorunları Kılavuzu. İstanbul: Metis.
Çotuksöken, Y. (2011). Uygulamalı Türk Dili. İstanbul: Papatya.
Erkman, F. (2007). Dile Genel Bir Bakış. İstanbul: Multilingual.
Hepçilingirler, F. (2005). Türkçe Dilbilgisi. İstanbul: Remzi. - Diğer kaynaklar
- Akdoğan, Yaşar. Türk Dili ve Yazılı-Sözlü Anlatım Bilgisi. İstanbul: Beşir Kitabevi.
Aydoğan, F. (2011). Küresel Medya. İstanbul: Beta.
Banguoğlu, T. (2011). Türkçenin Grameri. Ankara: TDK.
Demircan, Ö. (2000). İletişim ve Dil Devrimi. İstanbul: Yaylım.
Ergin, M. (2004). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak.
Güncel Türkçe Sözlük. TDK. https://sozluk.gov.tr/
Korkmaz, Z. (1974). Cumhuriyet Döneminde Türk Dili. Ankara: Ankara Üniversitesi DTCF Yay.
Korat, G. (2008). Dil, Edebiyat ve İletişim. İstanbul: İletişim.
Laughey, D. (2010). Yeni Meyda (ss. 157-168). Medya Çalışmaları. İstanbul: Kalkedon. Oskay, Ü. (2013). “Yıkanmak İstemeyen Çocuklar” Olalım. İstanbul: YKY. Özkan, M. (2005). Türk Dilinin Gelişme Alanları ve Eski Anadolu Türkçesi. İstanbul: Filiz Kitabevi.
Özyetgin, M. (2006). “Tarihten Bugüne Türk Dili Alanı”, Çukurova Üniversitesi Makale Bilgi Sistemi, Adana.
*Özyetgin, M. (2006). “Tarihten Bugüne Türk Dili Alanı”, Çukurova Üniversitesi Makale Bilgi Sistemi, Adana.
*Türk Dili dersiyle ilgili diğer kaynaklar. - Dokümanlar
- ALMS´deki e-ders paketleri. Gerektiğinde sisteme ek dokümanlar yüklenmektedir.
- Ödevler
- Bu ders kapsamında yazılı ödev verilmemektedir. Haftalık okuma parçalarının okunması talep edilmektedir.
- Sınavlar
- Türk Dili I dersinin sınavları okulda çapında Uzem tarafından saptanan günlerde ve saatlerde eşzamanlı yapılır. Ara Sınav (%30), Yıl Sonu Sınavı (%70) değerindedir. Sınavlar test olup 20 sorudan oluşur. Dersler, uzaktan eğitim şeklinde ALMS sisteminde birleştirilmiş sanal sınıflarda işlenirken sınavlar dersliklerde yüz yüze gerçekleştirilir. Bölümde ortak olarak hazırlanmış olan ders materyalleri ALMS’deki e-ders paketlerinde mevcuttur. Bunun dışında dönem boyunca ek dokümanlar sisteme yüklenebilir. Bu ders kapsamında sınavlar dışında, ödev ve sunum gibi değerlendirme yöntemleri kullanılmaz.
Değerlendirme
- Arasınav 1 %30
- Dönem Sonu Sınavı %70
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1Birey olarak görev, hak ve sorumlulukları ile ilgili yasa, yönetmelik, mevzuata ve mesleki etik kurallarına uygun davranır.
- PÇ-2Sosyal hizmetler alanı ile ilgili konularda düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek, ekip çalışması içinde ve sürecin etkin bir elemanı olarak uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşır.
- PÇ-3Sosyal hizmetler alanı ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirir; düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarır, ilgili kişi ve kurumların düşüncelerini, istek ve beklentilerini dinler.
- PÇ-4Sosyal hizmetler alanı ile ilgili verileri toplar, yorumlar, uygular ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında ilgili disiplinlerden kişilerle işbirliği yapar ve toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder.
- PÇ-5Sosyal hizmetler alanındaki bilimsel bilgiye ulaşma, güncel literatürü izleme, değerlendirme ve uygulayabilme bilgisine sahiptir
- PÇ-6Sosyal hizmetler alanındaki temel ve güncel bilgileri içeren ders kitapları, uygulama araç-gereçleri ve multimedya eğitim araç gereçleri ile diğer kaynaklarla desteklenen ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahiptir.
- PÇ-7Sosyal hizmetler ve araştırma alanı ile ilgili bilgi teknolojilerini kullanır.
- PÇ-8Toplumsal sorumluluk bilinci ile yaşadığı sosyal çevre için diğer meslek grupları ile işbirliği içinde proje ve etkinlikler düzenler ve bunları uygular.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | |
|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-2 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-3 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-4 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-5 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-6 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-7 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-8 | 1 | 1 | 1 | 1 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Sunum / Seminer Hazırlama | 1 | 10 | 10 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 10 | 1 | 10 |
| Toplam iş yükü | 72 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 2 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 2 | ||